วิกฤตการติวเข้าสถาปัตย์ของเด็กภาคไทย

ทุกปีในช่วงเตรียมสอบเข้าสถาปัตย์ พี่ ๆ ที่ Time Machine Studio มักได้ยินคำถามแบบนี้จากน้องหลายคน

“พี่ครับ/คะ พอร์ตของหนูต้องมีรางวัลจากการประกวดด้วยไหม ต้องไปแข่งที่ไหนถึงจะติด”

คำถามนี้สะท้อนความจริงของยุคนี้ได้ดี เพราะการประกวดแบบสถาปัตย์กลายเป็นปัจจัยที่มีน้ำหนักในพอร์ตโฟลิโอมากขึ้นเรื่อย ๆ จนบางครั้งดูเหมือนจะสำคัญกว่าฝีมือพื้นฐานเสียอีก

ทำไมการประกวดถึงกลายเป็นเป้าหมายหลัก

สถาบันติวเข้าสถาปัตย์ผุดขึ้นมากมายหลากหลายรูปแบบ แต่เป้าหมายสูงสุดของเกือบทุกสถาบันยังคงเป็นคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในฐานะคณะที่เก่าแก่และมีชื่อเสียงที่สุดของประเทศ

ปัญหาที่ตามมาคือระบบการติวที่ผลักดันให้นักเรียนแข่งขันประกวดแบบมากเกินไป จนพอร์ตโฟลิโอในปัจจุบันแทบจะต้องมีรางวัลใหญ่จากการประกวดย้อนหลังสามปีติดอยู่เสมอ ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่ไม่เคยเข้มงวดขนาดนี้มาก่อน เวทีอย่าง ACT Student Design Contest ของจุฬาฯ ที่จัดปีละสองครั้ง กลายเป็นสนามหลักที่นักเรียนต่างมุ่งหน้าเข้าไปแข่งขัน

แต่รางวัลไม่ใช่ปัญหา ปัญหาคือใครเป็นคนคิด

สิ่งที่น่ากังวลจริง ๆ ไม่ใช่การประกวดเอง แต่คือพฤติกรรมที่ตามมา นักเรียนจำนวนมากพึ่งพาพี่ติวในการคิดคอนเซ็ปต์จนแทบไม่เหลือพื้นที่ให้คิดเอง ขาดประสบการณ์ในการต่อสู้กับโจทย์ด้วยตัวเอง

พี่จ๊อบ จาก Time Machine Design Lab ซึ่งคลุกคลีกับนักเรียนกลุ่มนี้มาตลอด เล่าว่าปัญหานี้พบเจอบ่อยมาก เด็กหลายคนคิดงานเองไม่เป็นเพราะเคยชินกับการพึ่งพาคนอื่นมาตลอดสายการติว และนั่นคือจุดที่อันตรายที่สุด เพราะพอเข้ามหาวิทยาลัยจริง งานซ้อนกันถี่และหนักกว่าการประกวดสมัยมัธยมหลายเท่า

เช็กตัวเองก่อนว่ากำลังคิดเอง หรือกำลังพึ่งคนอื่น

ลองถามตัวเองตรง ๆ ว่า เวลาทำโปรเจกต์ส่งประกวดหรือทำพอร์ต คุณเป็นคนตั้งโจทย์และหาคำตอบเอง หรือรอให้พี่ติวบอกว่าควรทำคอนเซ็ปต์แบบไหน

ถ้าพี่ติวเสนอไอเดียมา คุณรับมาทำตามทันที หรือลองเถียง ลองตั้งคำถามกลับ ลองปรับให้เป็นความคิดของตัวเองก่อน

และถ้าวันนี้ไม่มีพี่ติวคอยบอกทาง คุณยังสามารถเริ่มต้นโปรเจกต์หนึ่งด้วยตัวเองได้ไหม

คำตอบของคำถามเหล่านี้จะบอกได้ดีกว่ารางวัลใด ๆ ว่าคุณพร้อมสำหรับชีวิตในรั้วมหาวิทยาลัยแค่ไหน

ฝึกคิดเองตั้งแต่วันนี้ ก่อนที่จะสายเกินไป

การฝึกคิดเองไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่เป็นเรื่องจำเป็น เพราะมหาวิทยาลัยไม่ได้มองหาคนที่เคยได้รางวัลมากที่สุด แต่มองหาคนที่สามารถยืนด้วยลำแข้งตัวเองได้เมื่อโจทย์ยากขึ้น

ที่ Time Machine Studio เราไม่ได้แค่ช่วยน้อง ๆ คว้ารางวัล แต่ฝึกให้น้อง ๆ คิดคอนเซ็ปต์ด้วยตัวเองตั้งแต่ต้น เพื่อให้เมื่อถึงวันที่ไม่มีพี่ติวอยู่ข้าง ๆ น้อง ๆ ยังสามารถออกแบบและแก้ปัญหาได้ด้วยความสามารถของตัวเองจริง ๆ

บทสรุป

รางวัลจากการประกวดอาจช่วยให้พอร์ตดูโดดเด่นขึ้น แต่สิ่งที่จะพาคุณไปได้ไกลกว่านั้นในรั้วมหาวิทยาลัยคือความสามารถในการคิดเองตั้งแต่ต้นจนจบ การเตรียมตัวที่แท้จริงจึงไม่ใช่แค่การหาเวทีประกวดให้เก่งขึ้น แต่คือการฝึกเป็นนักออกแบบที่คิดเองได้ ไม่ว่าจะมีพี่ติวอยู่ข้าง ๆ หรือไม่ก็ตาม