ถ้าถามเด็กมัธยมว่า “Landscape Architecture คืออะไร”
คำตอบที่ได้ส่วนใหญ่จะประมาณว่า
“เรียนจัดสวนใช่ไหม?”
“ปลูกต้นไม้เหรอ?”
“เหมือนสถาปัตย์ไหม?”
ซึ่งจริง ๆ แล้วคำตอบเหล่านี้ถูกแค่บางส่วนเท่านั้น
ทุกปีมีน้องหลายคนที่มาเรียน ติวสถาปัตย์จุฬา หรือเตรียมสอบ ความถนัดสถาปัตย์ แล้วเพิ่งค้นพบว่า สาขาที่ตัวเองสนใจจริง ๆ อาจไม่ใช่สถาปัตยกรรมหลัก แต่เป็น “ภูมิสถาปัตยกรรม” หรือ Landscape Architecture ต่างหาก
วันนี้ Time Machine Studio อยากพามาดู 7 ความเข้าใจผิดยอดฮิตเกี่ยวกับการเรียน Landscape ที่หลายคนเข้าใจผิดมาตลอด
1. Landscape คือการจัดสวนอย่างเดียว
อันนี้เป็นความเข้าใจผิดอันดับหนึ่งเลย จริงอยู่ที่ Landscape มีเรื่องต้นไม้และสวนเข้ามาเกี่ยวข้อง แต่ในความเป็นจริง ภูมิสถาปนิกออกแบบมากกว่านั้นเยอะ ลองนึกถึงสวนเบญจกิติ สวนลุมพินี ทางเดินริมแม่น้ำเจ้าพระยา ลานกิจกรรมในมหาวิทยาลัย หรือพื้นที่สาธารณะในเมืองทั้งหมดนี้คือสิ่งที่ Landscape Architect มีส่วนในการออกแบบพูดง่าย ๆ คือสถาปนิกออกแบบ “อาคาร” ส่วนภูมิสถาปนิกออกแบบ “พื้นที่ที่คนใช้ชีวิต”
2. ต้องวาดรูปเก่งมากถึงจะเรียนได้
คำถามคลาสสิกของเด็กที่มา ติว Landscape และ ติวสถาปัตย์
“พี่ครับ หนูวาดรูปไม่สวย เรียนได้ไหม”
คำตอบคือ ได้
เพราะการสอบและการเรียนสถาปัตย์ไม่ได้วัดว่าใครวาดสวยที่สุด
แต่วัดว่าใครคิดเป็น
เวลาทำข้อสอบความถนัดสถาปัตย์ หรือทำ Portfolio สิ่งสำคัญคือการสื่อสารไอเดีย การมองปัญหา และการออกแบบวิธีแก้
ทักษะการวาดสามารถฝึกได้
แต่ความอยากรู้ ความคิดสร้างสรรค์ และการสังเกตสิ่งรอบตัว คือสิ่งที่สำคัญกว่า
3. Landscape หางานยาก
เมื่อก่อนอาจจะใช่
แต่ตอนนี้โลกเปลี่ยนไปแล้ว
ทุกเมืองกำลังพูดถึงเรื่อง Green Space ความยั่งยืน และคุณภาพชีวิต
บริษัทอสังหาริมทรัพย์ โรงแรม รีสอร์ต หน่วยงานรัฐ และบริษัทออกแบบ ต่างต้องการคนที่เข้าใจการออกแบบพื้นที่ภายนอกมากขึ้นเรื่อย ๆ
ยิ่งปัจจุบันเรื่องสิ่งแวดล้อมกลายเป็นประเด็นสำคัญ Landscape Architecture ยิ่งมีบทบาทมากขึ้นกว่าที่เคย
4. คนเรียน Landscape ต้องชอบต้นไม้เท่านั้น
จริง ๆ แล้วคนเรียน Landscape หลายคนไม่ได้เริ่มจากการชอบต้นไม้เลย
บางคนชอบเมือง
บางคนชอบเดินเที่ยว
บางคนชอบดูว่าทำไมบางพื้นที่คนถึงอยากอยู่ แต่บางพื้นที่กลับไม่มีใครใช้
Landscape Architecture คือการเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่าง
· คน
· ธรรมชาติ
· เมือง
· สิ่งแวดล้อม
ต้นไม้เป็นแค่หนึ่งในเครื่องมือเท่านั้น
5. Landscape เรียนเหมือนสถาปัตย์ทุกอย่าง
หลายคนที่กำลังเตรียมสอบ ความถนัดสถาปัตย์ มักคิดว่าทุกสาขาในคณะสถาปัตย์เรียนเหมือนกันหมด ความจริงคือแต่ละสาขามีวิธีคิดต่างกัน สถาปัตย์อาคารจะโฟกัสที่ตัวอาคาร แต่ Landscape จะมองภาพรวมของพื้นที่ทั้งหมด
เช่น
· คนเดินยังไง
· ลมเข้าทางไหน
· พื้นที่สีเขียวอยู่ตรงไหน
· น้ำฝนจะไหลไปที่ไหน
· พื้นที่ตรงนี้ทำให้คนอยากใช้งานหรือเปล่า
เรียกว่าเป็นการออกแบบที่มองทั้งระบบมากกว่าแค่อาคารหลังเดียว
6. สายศิลป์เท่านั้นถึงจะเรียนได้
ไม่จริง
น้องที่เรียนสายวิทย์ก็เรียนได้
น้องสายศิลป์ก็เรียนได้
เพราะ Landscape ใช้ทั้งศาสตร์และศิลป์
มีทั้งเรื่องการออกแบบ
การคิดเชิงระบบ
สิ่งแวดล้อม
การวิเคราะห์พื้นที่
รวมถึงการนำเสนอความคิดสร้างสรรค์
สิ่งสำคัญไม่ใช่ว่าเรียนสายไหน
แต่คือคุณสนใจการออกแบบและการแก้ปัญหาหรือเปล่า
7. Landscape เป็นสาขาเล็ก ๆ ที่ไม่มีผลกับชีวิตคน
จริง ๆ แล้วตรงกันข้ามเลย
ลองนึกภาพวันที่คุณไปวิ่งในสวนสาธารณะ
นั่งพักใต้ต้นไม้
เดินเล่นในมหาวิทยาลัย
หรือใช้เวลาช่วงเย็นในพื้นที่สาธารณะดี ๆ
ประสบการณ์เหล่านี้เกิดขึ้นเพราะมีคนออกแบบมัน
Landscape Architecture ไม่ได้สร้างแค่พื้นที่สวย
แต่สร้างคุณภาพชีวิตให้กับผู้คน
และนี่คือเหตุผลว่าทำไมหลายประเทศให้ความสำคัญกับสาขานี้มากขึ้นทุกปี
แล้ว Landscape เหมาะกับใคร?
ถ้าคุณเป็นคนที่
· ชอบสังเกตเมืองและพื้นที่รอบตัว
· สนใจงานออกแบบ
· ชอบธรรมชาติ
· ชอบคิดว่าพื้นที่หนึ่งจะดีขึ้นได้อย่างไร
· กำลังเตรียมสอบความถนัดสถาปัตย์
· หรือกำลังมองหาทางเลือกนอกเหนือจากสถาปัตย์อาคาร
Landscape Architecture อาจเป็นสาขาที่คุณกำลังมองหาอยู่ก็ได้
สำหรับน้อง ๆ Dek70 ที่กำลังเริ่มวางแผนเข้าคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ตอนนี้ถือเป็นช่วงเวลาที่ดีมากในการค้นหาว่าตัวเองเหมาะกับสายไหน เพราะยิ่งเข้าใจตัวเองเร็ว การเตรียม Portfolio การติวสถาปัตย์ และการสอบเข้ามหาวิทยาลัยก็จะมีเป้าหมายที่ชัดเจนมากขึ้น
บางทีคณะที่ใช่ อาจไม่ใช่คณะที่คนส่วนใหญ่พูดถึง แต่อาจเป็นคณะที่ตรงกับสิ่งที่เราอยากทำในอนาคตจริง ๆ ก็ได้